ชนินทร์ พงษ์เสือ
ไม่ต้องนั่งยันหรือยืนยัน ก็เชื่อว่า หลายคนต้องคิดเหมือนผมว่า บรรดาเหล่าออฟโรดทั้งหลายนั้น ล้วนแล้วแต่มีความแข็งแกร่งเหนือกว่ารถยนต์ทั่วไปอยู่หลายขุม แต่เชื่อหรือไม่ว่า เมื่อเทียบกับการใช้งาน แบบเต็มขีดความสามารถ บนเส้นทางออฟโรดแล้ว ความแข็งแกร่งที่เห็นและรู้สึกกันนั้น กลับเป็นเพียงแค่ภาพลวงตาเท่านั้น เพราะหลายต่อหลายครั้ง ตัวลุยมาดเข้มต้องสิ้นท่าจอดซ่อมกันกลางทางแบบเดียวกับนักมวยที่ต้องนอนหมอบให้กรรมการนับอยู่กลางเวที และที่ร้ายกว่านั้น ประเภทเดียวกับนักมวย ที่ต้องลงเปล ก็คือ ต้องลากกันออกมาจากป่าด้วยซ้ำไป

ในเมื่อใจรักเป็นขาลุยกันทั้งที ช่วงต้องแลกหมัดในเวลาประเภทที่ต้องกดคันเร่งส่งขึ้นเนินเต็มกำลังแบบห้ามพลาด จะให้ค่อยๆ ไต่เข้าไป ดิ้นอยู่นานสองนาน เพราะกอไผ่ขนาดใหญ่ดักรออยู่ในไลน์ที่มีโอกาสลื่นไถลเข้าไปหาเต็มรักแล้ว แบบนี้ดูเหมือนจะทำให้สีสันและอรรถรสของทริปลดลงไปอักโขทีเดียว ดังนั้น ถ้าจะไม่ให้เกิดเหตุที่ว่า ก็ต้องเตรียมตัวกันล่วงหน้าครับ ไม่ยาก เพียงแค่หุ้มเกราะให้กับสิ่งที่มีความเสี่ยงต่อการกระแทก มาดูกันครับว่าเกราะที่ว่ามีอะไรกันบ้าง ?

กันชนหน้า

เกราะชิ้นแรกที่มักมีการติดตั้งให้กับตัวลุย มองเห็นกันได้เด่นชัดแต่ไกลก็คือกันชน ซึ่งมีให้เลือกหลายแบบ ตั้งแต่เป็นโครงเหล็กเป็นแผงตั้งแต่มุมซ้ายถึงมุมขวา ติดตั้งเพื่อป้องกันความเสียหายของกันชนเดิมจากโรงงาน มีทั้งทำจากเหล็กและอะลูมิเนียม หรือเป็นเพียงบาร์รูปตัว U คว่ำ ป้องกันเฉพาะส่วนกระจังหน้าและหม้อน้ำเท่านั้น

ต่อมาเป็นประเภทต้องถอดกันชนเดิมออกแล้วติดตั้งเข้าไปแทน มีทั้งเป็นเหล็กและอะลูมิเนียม แบบนี้จะแข็งแกร่งกว่าแบบแรกมาก และหากต้องการติดตั้งวินช์ด้วยก็ขอแนะนำแบบเป็นเหล็กจะดีกว่า การติดตั้งกันชนประเภทนี้มักจะยึดเข้ากับโครงสร้างหลักของตัวรถ ก็คือ แชสซีส์ ส่วนกันชนที่สร้างขึ้นเองจากอู่ทั่วไปต้องเช็คเรื่องจุดเชื่อมยึดและวัสดุที่ใช้ตั้งแต่แผ่นเหล็กจนถึงนอตยึดให้ดีครับ เพราะวินช์กันจนกันชนหลุดจากตัวรถก็เคยมีให้เห็นมาแล้ว

ข้อควรระวัง : การเปลี่ยนหรือติดตั้งกันชนหน้าเสริมเข้าไป ควรตรวจเช็คว่าเมื่อติดตั้งแล้วทำให้องศาของมุมปะทะแคบลงหรือไม่ รวมถึงผลกระทบต่อการทำงานของถุงลมนิรภัย ซึ่งอาจทำให้ถุงลมไม่ทำงานเมื่อเกิดอุบัติเหตุ โดยเฉพาะตัวลุยของคุณเป็นรุ่นใหม่ที่มีการติดตั้งถุงลมนิรภัยมาจากโรงงาน การเปลี่ยนติดตั้งกันชนใหม่แทนของเดิมอาจมีผลกระทบต่อเงื่อนไขการรับประกันได้

น้ำหนักของกันชนเป็นอีกเรื่องที่ต้องพิจารณา เพราะบางครั้งความต้องการติดตั้งกันชนที่มีน้ำหนักมาก ส่งผลให้ต้องเปลี่ยนช่วงล่างทั้งคันเลยทีเดียว อีกทั้งน้ำหนักของกันชนที่อยู่นอกเพลาก็มีผลต่อเรื่องแฮนด์ลิ่งของรถอย่างรู้สึกได้ชัดเจนครับ

กันชนหลัง

กันชนหลังเป็นอีกส่วนที่มักมีการเปลี่ยนแบบใหม่ ส่วนมากมักเป็นเหล็กท่อกลมเคลือบสีเพาเดอร์โค้ท พื้นเหยียบมักทำจากเหล็ก หรืออะลูมิเนียมตีนไก่ แถมด้วยจุดยึดพ่วง หรือลากพ่วงอีกหลายแบบ กันชนท้ายแบบนี้ผมเห็นมีร้านตกแต่งบ้านเราหลายร้านทำได้ดีไม่แพ้ของนอก แต่ราคาเป็นมิตรกับกระเป๋ามากกว่าครับ

ข้อควรระวัง : การติดตั้งการชนหลังหากยื่นออกมามากเกินไป จะมีผลให้องศาของมุมจากลดลง จนอาจทำให้กันชนท้ายไปครูดกับปลายเนิน หรือทางลงจากแรมป์ที่ค่อนข้างชันได้

สำหรับกันชนแบบเหล็กปั๊มขึ้นรูปชุบโครเมียมจนเงางามนั้น ขอให้อยู่ในวิจารณญาณของเจ้าของรถครับ เพราะจากประสบการณ์พบว่าการขับขี่เวลากลางคืนในเขตเมืองนั้น สร้างความรำคาญจากแสงสะท้อนของไฟหน้าของรถคันที่ตามมาได้ครับ

และเช่นเดียวกับกันชนหน้าครับ น้ำหนักนอกเพลามีผลต่อการขับขี่อย่างรู้สึกได้ แม้ในน้ำหนักเท่ากันจะมีผลไม่เท่าด้านหน้าก็ตาม

บันไดและการ์ดกันกระแทกด้านข้าง

ด้านข้างเป็นอีกส่วนที่มักมีการติดตั้งกันชน หรือการ์ดกันกระแทกข้าง หรือมักเรียกกันว่าไซด์เรียล มีลักษณะเป็นเหล็กท่อกลมต่อยึดจากกันชนโอบตามซุ้มล้อลงมาขอบตัวถังด้านล่าง เพื่อป้องกันส่วนของซุ้มล้อและตัวถังด้านข้าง พร้อมทำให้เป็นขอบชายบันไดไปในตัว การติดตั้งส่วนบันไดข้างนี้ จะมีไซด์เรียลหรือไม่มีก็ตาม ควรพิจารณา 2 ประการ คือ ตำแหน่งการติดตั้งว่าต่ำเกินไป (ต่ำกว่าแชสซีส์) จนอาจทำให้เป็นจุดด้อยของรถ หรือสูงและเยื้องออกมาด้านข้างเพื่อให้เป็นบันไดมากเกินไปหรือไม่ จนทำให้ไม่สามารถป้องกันส่วนของตัวถังขอบประตู ซึ่งหากได้รับการเสียหายแล้ว การซ่อมแซมจุดนี้จะยุ่งยากพอสมควร

ข้อควรระวัง : หากรถเป็นตัวถังแบบโมโนค็อค, ยูนิบอดี้ หรือแชสซีส์ ออน เฟรม แบบจี๊ป เชโรกี ฯลฯ การติดตั้งไซด์เรียล หรือบันไดข้าง จะทำให้คุณสมบัติการให้ตัวของตัวถัง ซึ่งเป็นจุดเด่นของตัวรถและการขับขี่ทั้งแบบออนโรด และออฟโรด เสียไป

การ์ดกันแมลง และสะเก็ดหิน

ไม่ว่าจะเป็นบนถนนลาดยาง หรือทางลูกรัง โอกาสที่จะเกิดสะเก็ดหินกระเด็นโดนตัวถังรถเป็นไปได้เสมอ โดยเฉพาะเมื่อเข้าสู่เส้นทางออฟโรดแบบเป็นทางลูกรัง หรือเป็นก้อนกรวดเล็กอยู่บนผิวถนนที่มักเรียกกันว่า ?หินลอย? โอกาสการถูกรถคันหน้า หรือรถที่วิ่งสวนทางกันดีดก้อนกรวดเล็กๆ เหล่านี้เข้าใส่บริเวณส่วนล่างของรถตั้งแต่ไฟหน้า และฝากระโปรงเหนือกันชนดูเหมือนจะเป็นเรื่องหลีกเลี่ยงได้ยาก

การป้องกันเป็นทางออกที่ดีที่สุด ด้วยการ์ดกันสะเก็ดหินและแมลง ซึ่งมีลักษณะเป็นพลาสติกใส ติดตั้งครอบโคมไฟหน้าและบริเวณขอบฝากระโปรงหน้า ซึ่งส่วนนี้ยังช่วยให้ทำให้เกิดกระแสลมยกตัวขึ้นทำให้มีแมลงไปติดที่กระจกหน้าลดลงเมื่อขับขี่ในยามค่ำคืน

ข้อควรระวัง : พลาสติกที่ใช้มีหลายเกรด ชนิดคุณภาพสูงจะใช้งานได้นานโดยไม่ขุ่นมัว แตกร้าว ในส่วนของการ์ดครอบโคมไฟหน้า ต้องเลือกชนิดทนความร้อน บางแบบอาจเคลือบสีมาด้วย แม้จะดูสวยงามแต่ก็ทำให้ความสว่างของไฟลดลงด้วย

การ์ดป้องกันช่วงล่าง

ชิ้นส่วนต่างๆ ที่อยู่บริเวณช่วงล่างของรถเป็นอีกส่วนที่อาจเกิดความเสียหายได้บ่อยครั้ง แม้จะมีการเพิ่มความสูงขึ้นแล้วก็ตาม สาเหตุของความเสียหายส่วนมาก ก็คือ การกระแทกเข้ากับโขดหิน หรือตอไม้ทั้งบนดินและใต้น้ำ ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อชิ้นส่วนอุปกรณ์เหล่านี้ เช่น อ่างน้ำมันเครื่อง, เกียร์, เพลา ฯลฯ อุปกรณ์ป้องกันเหล่านี้ผมไม่ค่อยเห็นประเภทแบรนด์ดังที่มาจากต่างประเทศเท่าไหร่นัก โดยมากมักเป็นอุปกรณ์ที่คิดค้น และผลิตขึ้นในประเทศจากประสบการณ์ของเจ้าของร้านตกแต่งแต่ละร้าน โดยรวมแล้วคุณภาพใช้ได้และราคาเป็นมิตรครับ

ข้อควรระวัง : อย่าเลือกที่ราคาเพียงอย่างเดียว คุณภาพของวัสดุและชื่อเสียงของร้านน่าจะช่วยประเมินคุณภาพในการตัดสินใจเลือกติดตั้งได้ดีทีเดียวครับ

พื้นปูกระบะ

การออกทริปแต่ละครั้ง ส่วนใหญ่จะต้องมีการขนสัมภาระไปเป็นจำนวนมาก แม้ความเสียหายจะไม่ได้เกิดขึ้นจากการกระทบกระแทกเหมือนส่วนอื่น แต่การขนสัมภาระก็มีส่วนทำให้เกิดร่องรอยขูดขีดจนเสียความสวยงาม แต่ก็ไม่ใช่เรื่องยากครับ เพราะทุกวันนี้มีพื้นปูกระบะให้เลือกมากมายหลายยี่ห้อหลายแบบ และมีการแข่งขันกันสูงจนทำให้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไปอย่างรวดเร็ว จนทุกวันนี้มีให้เลือกทั้งแบบมีกล่องเก็บของในตัว หรือแบบฝาปิดกระบะเลยก็มี โดยมากมักทำจากวัสดุประเภทพลาสติกโพลีเมอร์ ซึ่งทนความร้อนการขูดขีดและแรงกระแทกได้สูง

อุปกรณ์ชิ้นนี้ไม่ต้องไปหาของนอกแบรนด์ดัง เพราะส่วนมากผลิตจากบ้านเราและส่งออกไปจำหน่ายทั่วโลกครับ

นอกจากพื้นปูกระบะแล้วยังมีวัสดุป้องกันพื้นผิวกระบะอีกแบบ ก็คือ ยูรีเธนแบบฉีดพ่นเคลือบติดไปบนผิวเลย ข้อดีก็คือไม่ต้องกลัวเรื่องต้นเหตุของการเกิดสนิมอย่างความชื้นหรือไอน้ำที่แทรกตัวอยู่ระหว่างพื้นปูกระบะกับพื้นรถ แต่ข้อเสียก็คือเป็นการติดตั้งถาวรถอดออกไม่ได้ และไม่แพร่หลายเหมือนพื้นปูกระบะ อีกทั้งราคราสูงกว่าครับ

สำหรับรถยนต์ประเภทตรวจการณ์ หรือสเตชั่นแวกอน ก็มีพื้นยางสำเร็จรูปสำหรับพื้นที่บรรทุกสัมภาระด้านหลังเช่นกัน แต่ราคาออกจะสูงไปหน่อย สำหรับผมใช้วิธีเลือกไวนิลที่มีความหนาเป็นพิเศษ หรือบางท่านจะเลือกใช้พรมอุตสาหกรรมที่มีความหนาก็ได้ครับ ให้ร้านซ่อมเบาะทั่วไปวัดขนาดห้องบรรทุกสัมภารระ แล้วตัดแต่งขอบไวนิลหรือพรมให้เข้ารูป พร้อมเย็บหุ้มขอบให้เรียบร้อยก็ดูเข้าท่าครับ ลงทุนไม่กี่ร้อยบาท (คราวหน้าจะบอกวิธีทำตาข่ายกั้นระหว่างห้องบรรทุกสัมภาระกับห้องโดยสารให้ครับ)

ข้อควรระวัง : การติดตั้งพื้นปูกระบะทุกวันนี้ไม่ควรเจาะตัวถังอย่างเด็ดขาด และควรทำความสะอาดพื้นกระบะให้เรียบร้อยก่อนติดตั้ง มิฉะนั้นฝุ่นละอองที่เล็ดลอดเข้าไปภายหลังจะสามารถสร้างปัญหาได้อีกหลายเรื่อง

และก่อนติดตั้ง การเคลือบผิวด้วยวัสดุป้องกันความชื้นอย่างจาระบีเป็นอีกส่วนที่สามารถช่วยลดปัญหาความชื้นสะสมที่ทำปฏิกิริยากับเนื้อเหล็กได้ครับ